Koriander
(Coriandum sativum)
Omschrijving
De éénjarige korianderplant wordt 30 tot 80 cm hoog, heeft gevederde blaadjes, een gestreepte stengel en witte of rozerode bloemschermen. De plant is familie van de peterselie. De vrij grote, bolle zaadjes lijken een beetje op (bruingele) peperkorrels en hebben een bitter zoet aroma dat enigszins aan dat van een sinaasappelschil doet denken. De bladen hebben een sterke smaak die vaak wordt omschreven als een mengsel van salie, peterselie en citroen. De plant gedijt het beste in een zonnig klimaat. Zowel de blaadjes als de zaden worden in de keuken gebruikt. Uit de rijpe zaden wordt ook vluchtige olie gewonnen.
Herkomst
De voornaamste productiegebieden vindt men van origine rondom de Middellandse Zee, waarbij de oogst uit Marokko de kroon spant. Daarnaast vindt er productie plaats in India, Iran, het Midden-Oosten, Rusland, Canada, de Verenigde Staten en Centraal en Zuid Amerika.
Culinair en medicinaal gebruik van koriander is door diverse geschriften terug te herleiden tot meer dan 3000 jaar geleden. De oudste vermelding stamt uit het jaar 1550 voor Christus, de beschrijving van de plant in de hangende tuinen van Babylon. Hippocrates, de Griekse beschermheer van de geneeskunst, gebruikte koriander als medicijn. De Romeinen zorgden op hun beurt voor verspreiding over de rest van Europa. Niet in de minste plaats omdat zij koriander verwerkten in hun liefdesdrankjes. Tot slot werd koriander als een van de eerste kruiden al voor 1670 door kolonisten in Massachusetts in Amerika verbouwd.
Wist u?
In de Indonesische keuken wordt koriander ‘ketumbar’ genoemd. Daarbuiten wordt het ook wel aangeduid met Chinese of Japanse peterselie.
De etherische olie die wordt gewonnen uit korianderzaad bevordert de spijsvertering, werkt pijnstillend en is een middel tegen darmgassen, diarree en opgeblazenheid. De olie wordt zowel in medicijnen tegen indigestie of migraine verwerkt als in parfums. Daarnaast versterkt de olie regelmatig de smaak van chocolade, likeur en overige dranken.
Zalf gemaakt van korianderbladeren wordt uitwendig gebruikt bij aambeien en pijnlijke gewrichten.
Koriander stimuleert de eetlust en ontspant de ingewanden.
Indiase koriander is over het algemeen zoeter dan Marokkaanse.
De naam van de plant is afgeleid van het Griekse woord koros wat ongedierte of insect betekent, omdat de plant een onaangename geur heeft voordat hij volgroeid is.
Kwaliteit
Koriander blad moet een mooie groene kleur hebben. De smaak en het aroma van gedroogde bladeren komen pas tot uitdrukking als het aan een warme maaltijd is toegevoegd.
Het zaad van de korianderplant wordt geplukt als het volledig rijp is. De geur is dan vergelijkbaar met die van zoete citrusvruchten.
Toepassingen
Koriander wordt zowel in zoete als in pittige gerechten gebruikt. Bij het maken van kerrie is het kruid essentieel. In het Midden-Oosten en in Azië worden de blaadjes in hartige gerechten gebruikt zoals gehaktschotels, sauzen en stoofpotten. In Latijns Amerika wordt het vooral in soepen en gestoomde visschotels toegepast. De Fransen gebruiken het bijvoorbeeld in hun ‘Griekse Salade’. De zaadjes gebruikt men vooral voor het inmaken van groenten, het bereiden van vis en het bakken van brood en gebak. Gemalen zaadjes kunnen worden toegevoegd aan worstjes, curry’s, aardappelsalade, bonen, erwten en geroosterd vlees.